Đồng thời, ông cũng chia sẻ những phẩm chất cần có của một đầu bếp, đặc biệt trong thời đại AI và nhấn mạnh vai trò của các sân chơi nghề nghiệp trong hành trình trưởng thành của thế hệ đầu bếp tương lai.

Thực tập trải nghiệm – mắt xích quan trọng để thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn

Theo Giáo sư Bill Sy, mô hình đào tạo ẩm thực trên thế giới chia thành hai xu hướng rõ rệt. Tại Hoa Kỳ và châu Á, hệ thống giáo dục tập trung chủ yếu vào các chương trình đào tạo cấp bằng (degree program) với nền tảng kiến thức lý thuyết về nghệ thuật ẩm thực, khoa học thực phẩm, quản trị và giáo dục đại cương. Trong khi đó, nhiều quốc gia châu Âu, đặc biệt là Đức lại ưu tiên đào tạo nghề (trade school), nơi người học được rèn luyện kỹ năng nấu nướng ngay từ giai đoạn đầu tiên, được làm việc thực tế trong một khoảng thời gian dài trước khi tiếp tục theo đuổi các bậc học cao hơn.

Điểm đáng chú ý, với giáo sư Bill Sy, dù hai chương trình học có điểm khác biệt, song điểm chung của hai xu hướng đào tạo nằm ở chương trình thực tập (internship hoặc externship) - cầu nối không thể thiếu giữa nhà trường và nền công nghiệp ẩm thực. Đây không chỉ là cơ hội để sinh viên áp dụng kiến thức đã học vào môi trường làm việc thực tế mà còn là giai đoạn quan trọng giúp người học thích nghi với tiêu chuẩn nghề nghiệp, văn hóa doanh nghiệp và yêu cầu của ngành công nghiệp ẩm thực hiện đại.

Theo giáo sư Bill Sy: “Dù định hướng trở thành nhà quản lý hay chuyên gia, người học trước hết phải là một đầu bếp giỏi kỹ năng nghề nghiệp, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn từ những vị trí thấp nhất và không ngừng tích lũy, học hỏi để từng bước vươn tới những vị trí cao hơn.” Chính vì thế, ông khẳng định rằng “việc thiếu trải nghiệm thực tập sẽ tạo ra những bất lợi lớn khi sinh viên bước vào thị trường lao động sau tốt nghiệp”.

4 yếu tố để thành công trong ngành công nghiệp ẩm thực

Với hơn 50 năm kinh nghiệm làm việc và giảng dạy trong ngành công nghiệp ẩm thực, giáo sư Bill Sy cho rằng "những yếu tố tạo nên một người thành công trong ngành công nghiệp ẩm thực không chỉ nằm ở kỹ thuật chế biến mà còn bao gồm niềm đam mê, thái độ nghề nghiệp, sự tôn trọng và đạo đức nghề nghiệp, tính kỷ luật, năng lực quản lý và sự kiên nhẫn - bởi không có thành công nào có thể đến chỉ sau một đêm. Đó là quá trình rèn luyện, học hỏi và làm việc, từng bước một.".

Bên cạnh đó, sinh viên cũng cần chuẩn bị tâm thế trước những thách thức đặc thù của nghề như cường độ làm việc cao, mức lương khởi điểm chưa hấp dẫn và quá trình tích lũy kinh nghiệm kéo dài. Để vượt qua những thử thách này, sự đam mê bền bỉ và một ý chí mạnh mẽ là từ khóa quan trọng nhất mà giáo sư nhấn mạnh cần có ở một người đầu bếp thành công.

Kết lại phiên trò chuyện thứ hai, giáo sư Bill Sy cũng đã gửi gắm đến các bạn trẻ Đại học Đông Á một thông điệp đầy ý nghĩa và truyền cảm hứng: “Việc tìm kiếm một người thầy giỏi để học hỏi và được dìu dắt là một trong những yếu tố quan trọng nhất để một người có thể đi xa trong ngành. Dù có khó khăn đến đâu, đừng dễ dàng từ bỏ, hãy chắt chiu từng cơ hội và tìm được 5 người thầy của cuộc đời mình”.

2 “lựa chọn” trong kỷ nguyên AI dành cho những người đầu bếp

Đề cập đến tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), Giáo sư Bill Sy nhận định quá trình tự động hóa sẽ ngày càng thay thế nhiều vị trí lao động ở các bếp hoặc chuỗi sản xuất thực phẩm quy mô lớn.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng AI khó có thể thay thế những đầu bếp nghệ nhân hay các đầu bếp tại những nhà hàng cao cấp đạt chuẩn Michelin – nơi giá trị cốt lõi nằm ở khả năng sáng tạo, phát triển công thức mới, nghệ thuật trình bày và dấu ấn cá nhân của người đầu bếp. Đây là một hướng đi bền vững cho những người đầu bếp – nghệ sĩ thực thụ trong ngành công nghiệp ẩm thực.

Với hướng đi thứ hai, ông chia sẻ:“Trong tương lai, lợi thế cạnh tranh cũng sẽ thuộc về những nhân sự có khả năng kết hợp giữa chuyên môn ẩm thực và năng lực công nghệ, chủ động thiết kế quy trình vận hành và tự động hóa trong ngành.”

Giáo sư Bill Sy cũng bày tỏ kỳ vọng các cơ sở đào tạo sẽ sớm đưa AI vào chương trình giảng dạy ngành ẩm thực, bởi đây là xu hướng tất yếu, không thể đảo ngược. Theo ông, việc trang bị năng lực ứng dụng AI và làm chủ công nghệ trong ngành công nghiệp thực phẩm sẽ giúp sinh viên mở rộng cơ hội nghề nghiệp, từ đó, sinh viên sẽ có “quyền lựa chọn” theo đuổi con đường sáng tạo với vai trò “nghệ sĩ” ẩm thực tại các nhà hàng đẳng cấp Michelin hoặc trở thành những đầu bếp giỏi làm chủ quy trình vận hành và tự động hóa trong ngành.

Cuộc thi nghề nghiệp – “lớp học mở rộng” của ngành công nghiệp ẩm thực

Một thông điệp được Giáo sư Bill Sy đặc biệt nhấn mạnh là vai trò của các cuộc thi ẩm thực như một hình thức giáo dục mở rộng, nơi người học được rèn luyện toàn diện trong điều kiện sát với môi trường làm việc thực tế.

Thông qua quá trình chuẩn bị và thi đấu, sinh viên không chỉ thực hành kỹ thuật chế biến mà còn học quy trình hoàn chỉnh để làm ra một món ăn như từ xây dựng thực đơn, tính toán nguyên liệu, phân tích dinh dưỡng, quản lý thời gian, kiểm soát chi phí thực phẩm và tối ưu quy trình thực hiện.

Quan trọng hơn, việc lắng nghe nhận xét từ ban giám khảo và quan sát cách thể hiện của các thí sinh khác chính là cơ hội học hỏi quý giá để hoàn thiện tư duy nghề nghiệp và nâng cao năng lực chuyên môn.

Với Đại học Đông Á, việc kết nối sinh viên với những chuyên gia hàng đầu không chỉ là một hoạt động trải nghiệm đơn thuần mà còn là một phần của triết lý đào tạo gắn với thực tiễn của nhà trường. Bởi, có những bài học phải đánh đổi bằng nhiều năm làm nghề mới có thể nhận ra, nhưng với sự đồng hành của những người đi trước, sinh viên có cơ hội tiếp cận sớm hơn, học nhanh hơn và đi xa hơn trên hành trình phát triển nghề nghiệp.